Lao động nam đang đóng BHXH bắt buộc được nghỉ hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con: 5 ngày làm việc; 7 ngày nếu vợ sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày nếu vợ sinh đôi; 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải mổ (khoản 2 Điều 53 Luật BHXH 41/2024/QH15). Từ 01/7/2026, khi vợ sinh con thứ hai, chồng được nghỉ 10 ngày làm việc theo Luật Dân số 2025. Nếu vợ không tham gia BHXH hoặc không đủ điều kiện, chồng đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh còn được trợ cấp một lần 5.060.000 đồng.
| Tình huống khi vợ sinh | Số ngày nghỉ của chồng | Căn cứ |
|---|---|---|
| Sinh thường một con | 5 ngày làm việc | Điểm a khoản 2 Điều 53 |
| Sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần | 7 ngày làm việc | Điểm b khoản 2 Điều 53 |
| Sinh đôi | 10 ngày làm việc, sinh ba trở lên thêm 3 ngày mỗi con từ con thứ ba | Điểm c khoản 2 Điều 53 |
| Sinh đôi phải mổ | 14 ngày làm việc, sinh ba trở lên phải mổ thêm 3 ngày mỗi con từ con thứ ba | Điểm d khoản 2 Điều 53 |
| Sinh con thứ hai, từ 01/7/2026 | 10 ngày làm việc | Điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 |
Điều kiện của chồng
- Để nghỉ hưởng chế độ: chỉ cần đang đóng BHXH bắt buộc khi vợ sinh (điểm g khoản 1 Điều 50). Luật không đòi hỏi đủ 6 tháng.
- Để nhận trợ cấp một lần thay vợ: chồng phải đóng từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh, và vợ không đủ điều kiện hưởng (khoản 1 Điều 58).
- Con thứ hai: theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP, là khi tại thời điểm sinh, người vợ đang có một con đẻ còn sống.
Nghỉ trong khoảng thời gian nào
Khoản 3 Điều 53: ngày bắt đầu nghỉ phải nằm trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh. Được nghỉ làm nhiều lần, miễn là lần nghỉ cuối cùng bắt đầu trong 60 ngày đầu và tổng số ngày không vượt mức được hưởng.
Ngày nghỉ tính theo ngày làm việc, không tính thứ Bảy, Chủ nhật nếu đó là ngày nghỉ hằng tuần của công ty, và không tính ngày lễ.
Cách tính tiền
Tiền mỗi ngày = Lương bình quân 6 tháng đóng BHXH gần nhất ÷ 24 (khoản 2 Điều 59).
Tiền nghỉ = Tiền mỗi ngày × số ngày nghỉ.
Nếu chưa đóng đủ 6 tháng, lấy bình quân các tháng đã đóng (khoản 1 Điều 59).
Ví dụ anh Nam có lương đóng BHXH bình quân 9.000.000 đồng, tiền mỗi ngày là 375.000 đồng:
| Trường hợp | Số ngày | Tiền nhận |
|---|---|---|
| Vợ sinh thường | 5 | 1.875.000 đồng |
| Vợ sinh mổ | 7 | 2.625.000 đồng |
| Vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi | 10 | 3.750.000 đồng |
| Vợ sinh đôi phải mổ | 14 | 5.250.000 đồng |
Khi vợ không tham gia BHXH
Vợ làm tự do, không đóng BHXH, hoặc có đóng nhưng không đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh, thì chồng nhận:
- Trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh cho mỗi con: 5.060.000 đồng/con nếu sinh từ 01/7/2026 (khoản 1 và khoản 4 Điều 58). Sinh trước 01/7/2026 là 4.680.000 đồng/con. Điều kiện: chồng đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh.
- Tiền nghỉ 5 đến 14 ngày như bảng trên, nếu chồng đang đóng BHXH bắt buộc.
Nếu vợ đủ điều kiện hưởng thai sản thì vợ nhận trợ cấp một lần, chồng không nhận thêm khoản này.
Nếu vợ đóng BHXH tự nguyện, chồng đóng bắt buộc: khoản 6 Điều 94 cho chồng hưởng chế độ thai sản bắt buộc và vợ hưởng trợ cấp thai sản tự nguyện 2.000.000 đồng.
Trường hợp đặc biệt
- Mẹ mất sau sinh: cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ phần thời gian còn lại của mẹ (khoản 5 Điều 53).
- Chỉ cha đóng BHXH, mẹ mất hoặc không đủ sức khỏe chăm con theo xác nhận của cơ sở y tế: cha nghỉ đến khi con đủ 6 tháng tuổi (khoản 7 Điều 53).
- Vợ sảy thai, thai chết từ 22 tuần tuổi trở lên mà vợ đủ điều kiện: chồng được nghỉ như trường hợp vợ sinh con (khoản 2 Điều 52).
Hồ sơ và thủ tục
Theo khoản 5 Điều 61, hồ sơ là bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con. Nếu giấy chứng sinh không ghi sinh mổ hoặc sinh dưới 32 tuần thì thêm giấy tờ của cơ sở khám chữa bệnh thể hiện thông tin này.
- Nộp cho công ty chậm nhất 45 ngày kể từ ngày đi làm lại (khoản 1 Điều 62).
- Công ty lập danh sách, nộp cơ quan BHXH trong 07 ngày làm việc.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ.
Với con thứ hai, theo hướng dẫn của BHXH TP.HCM tại Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH, công ty ghi chú "Sinh con thứ hai" trên danh sách đề nghị.
Câu hỏi thường gặp
Chế độ thai sản cho chồng khi vợ không tham gia bhxh 2026 là gì?
Chồng đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh được trợ cấp một lần 5.060.000 đồng mỗi con nếu sinh từ 01/7/2026. Chồng đang đóng BHXH còn được nghỉ 5 đến 14 ngày làm việc có hưởng trợ cấp.
Chế độ thai sản cho nam từ 1/7/2026 có gì mới?
Từ 01/7/2026, khi vợ sinh con thứ hai, chồng được nghỉ 10 ngày làm việc theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025. Con thứ hai được xác định khi vợ đang có một con đẻ còn sống tại thời điểm sinh.
Chế độ thai sản của chồng bao lâu thì nhận được tiền?
Sau khi nộp giấy khai sinh hoặc chứng sinh cho công ty, công ty có 07 ngày làm việc để nộp cơ quan BHXH, và cơ quan BHXH có 07 ngày làm việc để giải quyết. Tiền chi qua tài khoản hoặc qua công ty.
Lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh có được hưởng thai sản không?
Quyền nghỉ 5 đến 14 ngày chỉ dành cho người đang đóng BHXH bắt buộc khi vợ sinh. Người đã nghỉ việc vẫn có thể nhận trợ cấp một lần nếu đã đóng đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh và vợ không đủ điều kiện; hồ sơ nộp thẳng cho cơ quan BHXH.
Đây là trang tổng hợp độc lập, không thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội. Hồ sơ và thủ tục cuối cùng theo hướng dẫn của cơ quan BHXH nơi giải quyết.