Người đóng BHXH tự nguyện được hưởng trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng cho mỗi con được sinh ra, theo khoản 1 Điều 95 Luật BHXH số 41/2024/QH15, áp dụng từ 01/7/2025. Điều kiện là có từ đủ 6 tháng đóng BHXH tự nguyện, hoặc cộng cả bắt buộc và tự nguyện, trong 12 tháng trước khi sinh. Cả lao động nữ sinh con và lao động nam có vợ sinh con đều có thể nhận, nhưng nếu cả hai cùng đủ điều kiện trong BHXH tự nguyện thì chỉ một người nhận.
| Câu hỏi | Trả lời | Căn cứ |
|---|---|---|
| Mức trợ cấp | 2.000.000 đồng/con, kể cả thai từ 22 tuần tuổi chết trong tử cung, chết khi chuyển dạ | Khoản 1 Điều 95 |
| Điều kiện | Đủ 6 tháng đóng tự nguyện, hoặc cả bắt buộc và tự nguyện, trong 12 tháng trước sinh | Khoản 1 Điều 94 |
| Ai nhận | Mẹ sinh con hoặc cha có vợ sinh con | Khoản 1 Điều 94 |
| Cả hai vợ chồng đóng tự nguyện | Chỉ một người nhận | Khoản 3 Điều 94 |
| Có nghỉ việc hưởng lương không | Không, chỉ là khoản tiền một lần | Điều 95 |
| Thời hạn nộp | Trong 60 ngày từ ngày sinh | Khoản 1 Điều 97 |
| Thời hạn giải quyết | 05 ngày làm việc | Khoản 2 Điều 97 |
Điều kiện chi tiết
Khoản 1 Điều 94 Luật 41/2024: người có thời gian đóng BHXH tự nguyện, hoặc vừa có thời gian đóng bắt buộc vừa có thời gian đóng tự nguyện, từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh con.
Ví dụ: chị Hà bán hàng online, đăng ký đóng BHXH tự nguyện từ tháng 2/2026, đóng hằng tháng. Chị sinh con tháng 10/2026. Trong 12 tháng trước sinh chị có 8 tháng đóng. Chị đủ điều kiện nhận 2.000.000 đồng.
Nếu chị đóng theo phương thức 12 tháng một lần, thời gian đóng tính theo số tháng đã đóng tiền tương ứng. Cách tính cụ thể với phương thức đóng dài kỳ nên hỏi BHXH cơ sở.
Ai nhận khi vợ chồng tham gia khác nhau
Điều 94 Luật 41/2024 quy định:
- Cả hai cùng đủ điều kiện tự nguyện: chỉ cha hoặc mẹ nhận (khoản 3).
- Một người vừa đủ điều kiện tự nguyện vừa đủ điều kiện bắt buộc: chỉ hưởng theo chế độ bắt buộc (khoản 4).
- Mẹ đủ điều kiện bắt buộc, cha đủ điều kiện tự nguyện: mẹ hưởng chế độ bắt buộc, cha nhận thêm 2.000.000 đồng (khoản 5).
- Cha đủ điều kiện bắt buộc, mẹ đủ điều kiện tự nguyện: cha hưởng chế độ bắt buộc, mẹ nhận 2.000.000 đồng (khoản 6).
- Chỉ mẹ tham gia, mẹ mất sau khi sinh: cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng nhận (khoản 2).
So với chế độ thai sản bắt buộc
| Nội dung | BHXH tự nguyện | BHXH bắt buộc |
|---|---|---|
| Tiền nghỉ sinh | Không có | 100% lương bình quân 6 tháng × 6 tháng, con thứ hai 7 tháng |
| Trợ cấp khi sinh | 2.000.000 đồng/con | 2 × mức tham chiếu = 5.060.000 đồng/con |
| Khám thai, sảy thai, dưỡng sức | Không có | Có |
| Nguồn chi | Ngân sách nhà nước (khoản 2 Điều 95) | Quỹ ốm đau thai sản |
Người đóng tự nguyện không đóng vào quỹ ốm đau thai sản. Mức đóng tự nguyện là 22% thu nhập tự chọn, toàn bộ vào quỹ hưu trí và tử tuất (khoản 1 Điều 36). Khoản 2.000.000 đồng do ngân sách bảo đảm.
Hỗ trợ thêm cho một số đối tượng
- Lao động nữ là người dân tộc thiểu số, hoặc người Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số, thuộc hộ nghèo, khi sinh con được hưởng thêm chính sách hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ (khoản 1 Điều 95).
- Theo Điều 3 Nghị định 168/2026/NĐ-CP, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ ở tỉnh có mức sinh dưới mức thay thế, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2.000.000 đồng khi sinh con. Khoản này do UBND cấp xã chi khi đăng ký khai sinh, độc lập với BHXH.
Hồ sơ và cách nộp
Theo Điều 96 Luật 41/2024, hồ sơ chỉ cần một trong các giấy tờ:
- Bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con.
- Nếu thai chết trong tử cung, chết khi chuyển dạ hoặc con chết khi chưa có giấy chứng sinh: tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện có thông tin con chết, bản sao giấy báo tử của con, hoặc văn bản xác nhận của UBND cấp xã nếu con chết trong 24 giờ sau sinh.
Các bước:
- Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong 60 ngày kể từ ngày sinh (khoản 1 Điều 97).
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 05 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ (khoản 2 Điều 97).
- Nhận tiền qua tài khoản ngân hàng hoặc tại điểm chi trả.
Nộp trễ quá 60 ngày cần văn bản giải trình. Hỏi BHXH cơ sở để được hướng dẫn cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Chế độ thai sản bhxh tự nguyện 2026 được bao nhiêu?
2.000.000 đồng cho mỗi con được sinh ra, theo khoản 1 Điều 95 Luật BHXH 41/2024. Mức này cố định trong luật, không tăng theo lương cơ sở; Chính phủ có quyền điều chỉnh theo khoản 2 Điều 95.
Chế độ thai sản khi tham gia bhxh tự nguyện có được nghỉ 6 tháng không?
Không. BHXH tự nguyện không có chế độ nghỉ việc hưởng lương khi sinh. Người tham gia chỉ nhận khoản trợ cấp 2.000.000 đồng mỗi con.
Chồng đóng bhxh tự nguyện có được hưởng thai sản khi vợ sinh không?
Được nhận 2.000.000 đồng nếu đủ 6 tháng đóng trong 12 tháng trước khi vợ sinh và vợ không cùng nhận khoản này trong BHXH tự nguyện. Nếu vợ đóng bắt buộc và đủ điều kiện, vợ hưởng chế độ bắt buộc và chồng vẫn nhận 2.000.000 đồng theo khoản 5 Điều 94.
Đây là trang tổng hợp độc lập, không thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội. Hồ sơ và thủ tục cuối cùng theo hướng dẫn của cơ quan BHXH.