Tiền trợ cấp ốm đau mỗi tháng bằng 75% tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước tháng nghỉ; tiền mỗi ngày bằng mức tháng chia 24 (khoản 2 và khoản 5 Điều 45 Luật BHXH số 41/2024/QH15). Người làm việc bình thường được nghỉ tối đa 30 ngày làm việc mỗi năm nếu đóng dưới 15 năm, 40 ngày nếu đóng 15 đến dưới 30 năm, 60 ngày nếu đóng từ 30 năm (Điều 43). Nghỉ chăm con ốm: tối đa 20 ngày mỗi năm cho mỗi con dưới 3 tuổi, 15 ngày cho con từ 3 đến dưới 7 tuổi (Điều 44).
| Số năm đã đóng | Điều kiện bình thường | Nặng nhọc, độc hại hoặc vùng đặc biệt khó khăn |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | 30 ngày | 40 ngày |
| Từ đủ 15 đến dưới 30 năm | 40 ngày | 50 ngày |
| Từ đủ 30 năm | 60 ngày | 70 ngày |
Số ngày tính theo ngày làm việc, không kể lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần. Năm tính từ 01/01 đến 31/12.
Công thức
Tiền 1 ngày = 75% × tiền lương đóng BHXH tháng liền kề trước tháng nghỉ ÷ 24
Tiền nghỉ ốm = Tiền 1 ngày × số ngày nghỉ
- Nghỉ ngay trong tháng đầu tham gia hoặc tháng tham gia trở lại: lấy lương đóng BHXH của chính tháng đó (điểm b khoản 1 Điều 45).
- Nghỉ dưới nửa ngày tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày tính là một ngày (khoản 5 Điều 45).
Ví dụ
Ví dụ 1, người lao động nghỉ ốm. Anh Quân đóng BHXH trên mức lương 7.200.000 đồng, bị sốt xuất huyết, bác sĩ cho nghỉ 4 ngày làm việc.
- Tiền 1 tháng: 75% × 7.200.000 = 5.400.000 đồng.
- Tiền 1 ngày: 5.400.000 ÷ 24 = 225.000 đồng.
- Tiền nghỉ: 225.000 × 4 = 900.000 đồng.
Ví dụ 2, nghỉ chăm con ốm. Chị Vy đóng BHXH trên mức 9.600.000 đồng, con 2 tuổi bị viêm phổi nằm viện 5 ngày làm việc.
- Tiền 1 ngày: 75% × 9.600.000 ÷ 24 = 300.000 đồng.
- Tiền nghỉ: 300.000 × 5 = 1.500.000 đồng.
Nếu cả cha và mẹ cùng đóng BHXH bắt buộc, mỗi người đều có quỹ 20 ngày cho mỗi con dưới 3 tuổi (khoản 2 Điều 44).
Các trường hợp mức hưởng khác 75%
- Bệnh cần chữa trị dài ngày theo danh mục của Bộ Y tế, đã hết số ngày tối đa trong năm mà vẫn điều trị: hưởng tiếp 65% nếu đóng từ 30 năm, 55% nếu từ 15 đến dưới 30 năm, 50% nếu dưới 15 năm (khoản 2 Điều 43, khoản 3 Điều 45).
- Quân nhân, công an thuộc điểm d khoản 1 Điều 2: 100% (khoản 4 Điều 45).
Ai được hưởng và ai không
Được hưởng (khoản 1 Điều 42) khi nghỉ việc để:
- Điều trị bệnh không phải bệnh nghề nghiệp.
- Điều trị tai nạn không phải tai nạn lao động, kể cả tai nạn trên đường đi làm và về theo tuyến đường, thời gian hợp lý.
- Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể.
- Chăm sóc con dưới 7 tuổi bị ốm.
Không được hưởng (khoản 2 Điều 42):
- Tự gây thương tích, tự gây tổn hại sức khỏe.
- Sử dụng ma túy, tiền chất ma túy, trừ thuốc có chỉ định của bác sĩ.
- Lần đầu nghỉ điều trị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (hưởng theo chế độ tai nạn lao động).
- Ngày nghỉ ốm trùng ngày nghỉ phép, nghỉ lễ, đang nghỉ thai sản hoặc dưỡng sức.
Nghỉ dưỡng sức sau ốm đau
Theo Điều 46, người đã nghỉ ốm từ đủ 30 ngày trong năm, trong 30 ngày sau khi đi làm lại mà sức khỏe chưa hồi phục thì được nghỉ dưỡng sức: tối đa 10 ngày nếu mắc bệnh dài ngày, 7 ngày nếu đã phẫu thuật, 5 ngày trường hợp khác. Mỗi ngày 30% mức tham chiếu, tức 759.000 đồng từ 01/7/2026.
Giấy tờ cần nộp
Theo Điều 47:
- Điều trị nội trú: bản chính hoặc bản sao giấy ra viện, tóm tắt hồ sơ bệnh án, hoặc giấy tờ chứng minh điều trị nội trú.
- Điều trị ngoại trú: giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, hoặc giấy ra viện có ghi thời gian điều trị ngoại trú.
- Khám chữa bệnh ở nước ngoài: giấy tờ có tên bệnh và thời gian điều trị, dịch tiếng Việt có công chứng, hợp pháp hóa lãnh sự.
Thủ tục (Điều 48):
- Nộp cho công ty chậm nhất 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
- Công ty nộp cơ quan BHXH trong 07 ngày làm việc.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc.
Về sức khỏe
Giấy nghỉ ốm chỉ có giá trị khi do cơ sở khám chữa bệnh cấp đúng mẫu. Đi khám ngay khi sốt cao kéo dài, khó thở, lơ mơ, co giật, hoặc trẻ nhỏ bỏ bú, li bì. Không tự mua thuốc điều trị kéo dài thay cho việc khám.
Câu hỏi thường gặp
Cách tính bảo hiểm xã hội khi nằm viện như thế nào?
Giống nghỉ ốm thông thường: 75% lương đóng BHXH tháng gần nhất, chia 24, nhân số ngày làm việc nằm viện và nghỉ theo chỉ định. Chi phí nằm viện do BHYT thanh toán riêng, không liên quan tiền ốm đau.
Cách tính bảo hiểm xã hội khi con ốm thế nào?
Tiền mỗi ngày bằng 75% lương đóng BHXH tháng gần nhất chia 24. Mỗi năm tối đa 20 ngày cho mỗi con dưới 3 tuổi, 15 ngày cho mỗi con từ 3 đến dưới 7 tuổi, theo Điều 44 Luật 41/2024.
Nghỉ ốm 1 ngày có được hưởng bảo hiểm xã hội không?
Được, nếu có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH của cơ sở khám chữa bệnh. Nghỉ nửa ngày cũng được tính nửa ngày theo khoản 5 Điều 45.
Đây là trang tổng hợp độc lập, không thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội. Mức hưởng chính thức và thủ tục cuối cùng theo hướng dẫn của cơ quan BHXH.