Đóng BHXH bắt buộc đủ 15 năm và đủ tuổi nghỉ hưu thì được hưởng lương hưu hằng tháng, theo Điều 64 Luật BHXH số 41/2024/QH15. Với 15 năm, lao động nữ được 45% lương bình quân, lao động nam được 40% (Điều 66). Ví dụ lương bình quân sau điều chỉnh là 6.000.000 đồng thì nữ nhận 2.700.000 đồng, nam nhận 2.400.000 đồng mỗi tháng, kèm thẻ BHYT do cơ quan BHXH đóng.
| Lương bình quân | Nữ 15 năm (45%) | Nam 15 năm (40%) |
|---|---|---|
| 5.000.000 đồng | 2.250.000 đồng | 2.000.000 đồng |
| 6.000.000 đồng | 2.700.000 đồng | 2.400.000 đồng |
| 8.000.000 đồng | 3.600.000 đồng | 3.200.000 đồng |
| 10.000.000 đồng | 4.500.000 đồng | 4.000.000 đồng |
Điều kiện cụ thể
- Đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc (khoản 1 Điều 64 Luật 41/2024). Người đóng tự nguyện cũng cần đủ 15 năm (Điều 98). Có thể cộng thời gian đóng bắt buộc và tự nguyện theo Điều 111.
- Đủ tuổi nghỉ hưu. Năm 2026: nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi (Nghị định 135/2020/NĐ-CP).
- Đã nghỉ việc hoặc dừng đóng.
Trước 01/7/2025, luật cũ yêu cầu 20 năm. Người đang bảo lưu 15 đến dưới 20 năm, đủ tuổi nghỉ hưu từ 01/7/2025 trở đi, được xét theo điều kiện mới.
Vì sao nam chỉ được 40%
Điểm b khoản 1 Điều 66 quy định lao động nam đóng từ đủ 15 đến dưới 20 năm được 40% cho 15 năm, mỗi năm thêm được 1%. Đủ 20 năm được 45%, sau đó mỗi năm thêm 2% như nữ.
| Số năm của nam | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tỷ lệ | 40% | 41% | 42% | 43% | 44% | 45% |
Lao động nữ: 15 năm 45%, 16 năm 47%, 17 năm 49%, cứ thế cộng 2% mỗi năm.
Không có mức sàn nếu dưới 20 năm
Khoản 11 Điều 141 Luật 41/2024 chỉ bảo đảm lương hưu thấp nhất bằng mức tham chiếu (2.530.000 đồng/tháng từ 01/7/2026) cho người tham gia trước 01/7/2025 và có từ đủ 20 năm đóng bắt buộc. Người đủ 15 năm mà lương bình quân thấp có thể nhận dưới mức này.
Ví dụ: nam đóng 15 năm, lương bình quân 5.000.000 đồng, lương hưu 2.000.000 đồng/tháng.
Ví dụ đầy đủ
Bà Thu sinh tháng 2/1969, làm công nhân may, có 15 năm 4 tháng đóng BHXH. Lương bình quân toàn bộ thời gian sau điều chỉnh là 6.500.000 đồng.
- Tháng 2/2026 bà đủ 57 tuổi, đủ tuổi nghỉ hưu năm 2026.
- Số năm tính tỷ lệ: 15 năm, phần 4 tháng lẻ được cơ quan BHXH quy đổi theo hướng dẫn.
- Tỷ lệ tối thiểu: 45%.
- Lương hưu tối thiểu = 45% × 6.500.000 = 2.925.000 đồng/tháng.
So với rút một lần
Người đủ tuổi mà đủ 15 năm thì không rút một lần theo điểm a khoản 1 Điều 70 được nữa (điểm này dành cho người chưa đủ 15 năm). Vì thế câu hỏi thường gặp là: nên cố đóng cho đủ 15 năm hay rút khi còn thiếu.
So sánh thô với người nữ lương bình quân 6.000.000 đồng, đóng từ 2014:
- Rút một lần với 14 năm: 14 × 2 × 6.000.000 = 168.000.000 đồng, hết quyền lợi.
- Đóng đủ 15 năm: 2.700.000 đồng/tháng. Sau khoảng 63 tháng nhận lương hưu, tổng đã vượt 168 triệu, chưa kể lương hưu được điều chỉnh tăng (Điều 67) và thẻ BHYT hằng năm.
Phép so sánh chỉ để tham khảo, chưa tính giá trị tiền theo thời gian.
Cách tăng lương hưu khi còn thời gian
- Làm thêm năm. Mỗi năm đóng thêm, nữ cộng 2%, nam dưới 20 năm cộng 1%.
- Đóng tự nguyện một lần cho phần còn thiếu. Nếu đủ tuổi mà chưa đủ 15 năm, điểm e khoản 2 Điều 36 cho phép đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Kiểm tra quá trình đóng. Gộp sổ, bổ sung thời gian công ty đóng thiếu. Một vài tháng thiếu có thể làm bạn chưa đủ 15 năm.
Hồ sơ nhận lương hưu
Theo Điều 77 Luật 41/2024:
- Đang đi làm và đóng bắt buộc: sổ BHXH và văn bản chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chấm dứt làm việc. Công ty nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong 20 ngày trước thời điểm bạn đủ điều kiện (khoản 1 Điều 79).
- Đã nghỉ việc, đang bảo lưu: sổ BHXH và văn bản đề nghị của chính bạn. Bạn tự nộp trong 20 ngày trước thời điểm đủ điều kiện.
Cơ quan BHXH giải quyết trong 20 ngày, không kể ngày nghỉ lễ, tết, từ khi nhận đủ hồ sơ (khoản 3 Điều 79). Người có nhiều sổ nên gộp sổ trước khi đến tuổi nghỉ hưu vài tháng để không bị thiếu thời gian đóng.
Câu hỏi thường gặp
Lương hưu sau 15 năm là bao nhiêu?
Nữ được 45%, nam được 40% lương bình quân đóng BHXH, theo Điều 66 Luật 41/2024. Với lương bình quân 6 triệu đồng, nữ nhận 2,7 triệu đồng, nam nhận 2,4 triệu đồng mỗi tháng.
Lương hưu khi đóng bhxh 15 năm có được thẻ bảo hiểm y tế không?
Có. Người hưởng lương hưu thuộc nhóm do cơ quan BHXH đóng BHYT theo điểm a khoản 2 Điều 12 Luật BHYT, mức hưởng BHYT là 95% chi phí trong phạm vi được hưởng.
Đóng 15 năm có được nhận lương hưu sớm không?
Chỉ khi làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc ở vùng đặc biệt khó khăn đủ 15 năm thì được nghỉ sớm tối đa 5 tuổi. Nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 cần từ đủ 20 năm đóng.
Đây là trang tổng hợp độc lập, không thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội. Mức lương hưu chính thức và thủ tục cuối cùng theo quyết định, hướng dẫn của cơ quan BHXH.