Theo Điều 78 Luật BHXH số 41/2024/QH15, hồ sơ rút bảo hiểm xã hội một lần chỉ gồm hai thứ: sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần của người lao động. Không cần quyết định nghỉ việc, không cần giấy tạm trú. Người ra nước ngoài định cư, người bệnh nặng và người suy giảm khả năng lao động từ 81% nộp thêm giấy tờ chứng minh trường hợp của mình.
| Trường hợp rút | Giấy tờ bắt buộc | Giấy tờ thêm | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Nghỉ việc đủ 12 tháng, có đóng trước 01/7/2025, dưới 20 năm | Sổ BHXH, văn bản đề nghị | Không | Khoản 1 Điều 78 |
| Đủ tuổi nghỉ hưu, chưa đủ 15 năm | Sổ BHXH, văn bản đề nghị | Không | Khoản 1 Điều 78 |
| Ra nước ngoài định cư | Sổ BHXH, văn bản đề nghị | Giấy thôi quốc tịch, hoặc bản dịch chứng thực hộ chiếu, thị thực định cư, thẻ thường trú nước ngoài | Khoản 2 Điều 78 |
| Ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS | Sổ BHXH, văn bản đề nghị | Tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện | Khoản 3 Điều 78 |
| Suy giảm khả năng lao động từ 81%, khuyết tật đặc biệt nặng | Sổ BHXH, văn bản đề nghị | Biên bản giám định y khoa hoặc giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng | Khoản 4 Điều 78 |
Chi tiết từng giấy tờ
1. Sổ bảo hiểm xã hội. Sổ phải đã được công ty cũ chốt đến tháng cuối cùng đóng. Theo khoản 2 Điều 25 Luật 41/2024, sổ BHXH có bản điện tử và bản giấy, giá trị pháp lý như nhau. Người còn giữ sổ giấy thì nộp sổ giấy. Người không còn sổ giấy thì hỏi BHXH cơ sở về việc dùng dữ liệu sổ điện tử.
Nếu có nhiều sổ ở nhiều công ty, cần gộp sổ trước. Sổ chưa gộp dễ làm tính thiếu thời gian đóng.
2. Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần. Đây là mẫu tờ khai do BHXH Việt Nam ban hành trong quy trình giải quyết chế độ (Quyết định 2222/QĐ-BHXH năm 2025). Lấy mẫu tại BHXH cơ sở, bưu điện, hoặc điền trực tuyến khi nộp qua Cổng Dịch vụ công. Trong văn bản ghi rõ lý do đề nghị hưởng và hình thức nhận tiền.
3. Giấy tờ thêm theo trường hợp. Xem bảng ở trên. Giấy tờ nước ngoài cần bản dịch tiếng Việt có công chứng hoặc chứng thực.
Những giấy tờ không cần
- Quyết định nghỉ việc, giấy thôi việc: Điều 78 không yêu cầu. Việc bạn đã dừng đóng thể hiện trên dữ liệu và sổ BHXH đã chốt.
- Giấy tạm trú, xác nhận cư trú: không có trong danh mục hồ sơ.
- Tờ rời: nếu sổ đã chốt đầy đủ, không cần nộp riêng tờ rời. Nếu sổ giấy cũ có tờ rời ghi quá trình đóng, cứ kẹp chung với sổ.
- Căn cước: không phải giấy tờ trong hồ sơ, nhưng nên mang theo khi nộp trực tiếp để cán bộ đối chiếu nhân thân.
Nộp hồ sơ ở đâu và bằng cách nào
Khoản 2 Điều 79 Luật 41/2024 quy định người lao động tự nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Có ba cách:
- Nộp trực tiếp tại BHXH cơ sở. Hỏi trước BHXH cơ sở nơi bạn cư trú về việc tiếp nhận hồ sơ khi bạn đóng ở tỉnh khác.
- Nộp qua bưu điện. Gửi sổ và văn bản đề nghị qua dịch vụ bưu chính công ích đến cơ quan BHXH.
- Nộp trực tuyến. Điều 26 Luật 41/2024 cho phép giao dịch điện tử với cơ quan BHXH, có giá trị như bản giấy. Đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử (VNeID), chọn thủ tục giải quyết hưởng BHXH một lần, điền tờ khai và làm theo hướng dẫn. Với người còn sổ giấy, cơ quan BHXH có thể yêu cầu gửi sổ bản giấy.
Hình thức nhận tiền theo Điều 93 Luật 41/2024: qua tài khoản ngân hàng mang tên bạn, hoặc nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH hay tổ chức dịch vụ được ủy quyền, thường là bưu điện.
Các bước chuẩn bị
- Kiểm tra trên VssID: tháng dừng đóng, tổng thời gian đóng, sổ đã chốt chưa.
- Chờ đủ 12 tháng kể từ khi dừng đóng nếu rút theo diện nghỉ việc.
- Lấy sổ BHXH từ công ty cũ nếu công ty còn giữ.
- Điền văn bản đề nghị. Ghi đúng số tài khoản ngân hàng đứng tên mình.
- Nộp hồ sơ theo một trong ba cách ở trên. Giữ giấy hẹn hoặc mã hồ sơ.
- Theo dõi kết quả. Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ (khoản 3 Điều 79).
Lỗi hay làm hồ sơ bị trả về
- Nộp khi chưa đủ 12 tháng dừng đóng.
- Công ty cũ chưa chốt sổ vì còn nợ tiền BHXH.
- Có nhiều sổ chưa gộp.
- Họ tên, ngày sinh trên sổ khác với căn cước.
- Số tài khoản không đứng tên người hưởng.
- Đang đóng BHXH tự nguyện hoặc đã đi làm chỗ mới có đóng bắt buộc.
Về dịch vụ rút hộ
Thủ tục tại cơ quan BHXH không thu phí. Dịch vụ rút hộ có thu tiền là dịch vụ tư. Giao sổ và thông tin cá nhân cho người lạ có rủi ro bị giữ sổ, bị lấy tiền. Nếu nhờ người khác nộp, người đó cần giấy ủy quyền và bạn nên nhận tiền qua tài khoản của chính mình.
Câu hỏi thường gặp
Rút bảo hiểm xã hội có cần giấy quyết định nghỉ việc không?
Không. Điều 78 Luật 41/2024 chỉ yêu cầu sổ BHXH và văn bản đề nghị. Việc dừng đóng đã thể hiện trên sổ và dữ liệu của cơ quan BHXH.
Rút bảo hiểm xã hội khác tỉnh có cần giấy tạm trú không?
Không. Giấy tạm trú không có trong danh mục hồ sơ. Nếu nộp ở tỉnh khác nơi đã đóng, bạn nên gọi tổng đài 1900 9068 hoặc hỏi BHXH cơ sở nơi định nộp về việc tiếp nhận.
Rút bảo hiểm xã hội online được không?
Được. Điều 26 Luật 41/2024 cho phép giao dịch điện tử, có giá trị như hồ sơ giấy. Nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử; nếu còn giữ sổ giấy, làm theo hướng dẫn gửi sổ của cơ quan BHXH.
Rút bảo hiểm xã hội có mất phí không?
Không mất phí khi tự nộp tại cơ quan BHXH, qua bưu điện theo dịch vụ công hoặc qua Cổng Dịch vụ công. Chỉ dịch vụ rút hộ của cá nhân, công ty tư nhân mới thu phí.
Đây là trang tổng hợp độc lập, không thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội. Mẫu tờ khai, nơi tiếp nhận và thủ tục cuối cùng theo hướng dẫn của cơ quan BHXH.